[ 1016 ] فايده : قيام صديدى و صفراوى و خاثرى اگر مزمن شود به سحج انجامد [ 1017 ] تنبيه : وجه تشابه اسهال كبدى و معوى و فرق آن‌ها [ 1018 ] فصل شانزدهم : در سوء القنيه ؛ كه مقدمهء استسقاء است و از ضعف جگر و سوء مزاج آن است كه از فساد و ضعف معده حادث مىشود . [ 1019 ] فايده : بهترين علاج اين مرض ، سفر و پياده‌روى است . [ 1020 ] فصل هفدهم : در استسقاء ؛ كه بر سه قسم است . [ 1021 ] اول : استسقاء لحمى ؛ كه از نفوذ رطوبات لزجه در منافذ گوشت است و معمولا از ضعف قواى جگر و سردى آن است و اسلم‌ترين انواع استسقاء ، همين است . [ 1022 ] دوم : استسقاى زقى ؛ كه اجتماع آب در احشاء است ؛ خواه بين صفاق و ثرب يا بين ثرب و امعاء . [ 1023 ] سؤال : چرا رطوبت استسقاى زقى متعفن نمىشود ؟ [ 1024 ] فايده : مازريون غير مدبر سم است . و ذكر طريق تدبير آن . [ 1025 ] قانون كلى : هر دوايى كه در استسقاء به كار برند ، بايد زياد كوبيده شود . [ 1026 ] سوم : استسقاى طبلى ؛ كه در محل اجتماع آب در استسقاى زقى ، بادهاى غليظ جمع مىشود . [ 1027 ] چهارم : در استسقاى طبلى مسمى به حبن ؛ كه از تحليل رقيقهء بادها و تصلب جزء غليظ آنها حادث مىشود . [ 1028 ] فايدهء جليله : چند قانون مفيد در علاج هر نوع استسقاء . [ 1029 ] فايدهء ديگر : اهميت شير شتر در درمان استسقاء و عدم اعتناء به قول منكرين اين امر . [ 1030 ] پنجم : انواع ديگر استسقاى حادث از مشاركت ديگر اعضاء . [ 1031 ] باب چهاردهم : در يرقان و امراض طحال . [ 1032 ] فصل اول : در يرقان ؛ كه تغيير فاحش رنگ بدن به زردى يا سياهى است و بر دو قسم است . [ 1033 ] قسم اول : در يرقان اصفر ؛ كه بر چند نوع است . [ 1034 ] اول : يرقان بحرانى كه طبيعت صفرا را بر سبيل بحران به ظاهر بدن فرستد . [ 1035 ] دوم : يرقان حاصل از سوء مزاج گرم جگر كه صفراى غير طبيعى زياد توليد كند . [ 1036 ] سوم : يرقان حاصل از سوء مزاج گرم مراره كه صفراى زياد جذب كند و در بدن بپراكند . [ 1037 ] چهارم : يرقان حاصل از آماس مراره و در نتيجه صفرا كم جذب كند . [ 1038 ] پنجم : يرقان حاصل از سوء مزاج گرم كل بدن و در نتيجه تبديل خون به صفرا .